Geheugen

Opnieuw een knappe expo in het Museum Dr. Guislain: Uit het geheugen. Over onthouden, eigenlijk. Dankzij encyclopedieën, schilderijen, voorwerpen, beeld en geluid. Alle slechts hulpmiddelen voor het menselijke kunnen, dat slaagt en faalt.

Alleen al het gebouw zelf leent zich tot bespiegeling. De expositieruimte is inventief ingedeeld vol intrigerende informatie en illustratie bij het weten en vergeten. Ik zag er onder meer buitengemeen mooi werk van Karin Hanssen, Arturo Tosi en Sofie Muller. Amongst others.

In een aparte ruimte zijn bovendien de beklemmende tekeningen van Koen Tinel uit zijn boek Scheisseimer te bewonderen.

exit Buenas Nootjes

Nog eens een half pond pistachenoten gekocht bij Buenas Nootjes, het kraam aan de ingang van de parking onder de Groenplaats in Antwerpen. Wellicht voor het laatst, want de uitbaatster bevestigt dat het kraam weg moet, binnen tien dagen, want de stad wil geen ambulante handel meer in het historische centrum. Zo komt er na zesentwintig jaar een eind aan dit sympathieke winkeltje met noten en gedroogde vruchten. Dat kraam stond nu werkelijk niemand in de weg, wel integendeel. Ik vraag me af wat de stad met dit verbod stimuleren wil. Een grijzere Groenplaats?
Jammer van

Expo 2009

Het is (nog even) de tijd van de eindejaarslijstjes - nu blijkbaar ook die van het/een decennium - waarbij gezocht wordt naar ordening, selectie, voorkeur voor slechts een beetje (zodat de rest kan vergeten worden?). Nogal wat bekende vlamingen noemden de tentoonstelling van schilderijen van Sam Dillemans in een Antwerps pakhuis als hoogtepunt en daar kan ik me wel in vinden. Luc Tuymans in het Brusselse Wiels vond ik nochtans ook danig de moeite. Maar Dooreman in het Antwerpse Letterenhuis vond ik al bij al het strafst. Ik had de catalogus bij de gelijknamige expo eerder in huis gehaald en heb van elke bladzijde genoten. Gert Dooreman is een sfeermaker met letters en korpsgrootte en papierkeuze of wat niet al. Ik bezocht de expo op de laatste namiddag van het jaar, ik was er zowat alleen zodat ik de opstelling ideaal op me in kon laten werken. Ik herkende veel van het tentoongestelde, heb heelwat boekomslagen op de plank of posters in de map: Dooremans werk heeft de afgelopen jaren onmiskenbaar een stempel op de tijdsgeest gedrukt. Zo veel vakmanschap is virtueel of digitaal niet na te vertellen, hoewel de teksten in de catalogus en een reportage op de expo toch een goed idee geven van zijn weldadig ambachtelijke werkwijze. Bijvoorbeeld de foto die als inspiratie diende voor het omslag van Troost, overzichtsboek uit 1984 waarin nieuw striptalent aan bod kwam, illustreert hoe grondig Dooreman toen al te werk ging. Met ernst, ook met veel goesting. Dat levert oogstrelend resultaat op. Hij moet samen met Tom Lanoye toch maar eens werk maken van dat lang geplande stripverhaal.

TUNE

Chili heeft haar populaire zanger Victor Jara, die in de nasleep van de coup door Pinochet op Allende is vermoord, herbegraven & eerbetoon gebracht. Mooie aanleiding om de elpee PRESENTE nog eens uit de kast te halen en naar Caicaivilu te luisteren. Deze instrumental gebruikte ik in het begin van de jaren tachtig talloze malen als begintune voor m'n boekenprogramma Anakoloet op Radio Stad. Ik vind de muziek nog altijd even geschikt.

http://www.youtube.com/watch?v=HUtPrPJzMvU

Formaat

Op 6 december sluit de tentoonstelling dus ben ik nog snel naar de Napelsstraat gereden aan het Antwerpse Eilandje om naar de 340 schilderijen te gaan kijken die Sam Dillemans er toonde in een gerestaureerd oud atelier. Schilderijen van formaat. Zeker het doek dat een man en een vrouw portretteert en dat meer gaat oplichten naarmate je er van op verdere afstand naar kijkt. Daar heb je dan wel een ruimte van formaat (zoals dit atelier) voor nodig, maar het loont zeer de moeite. Vierkante meters verf vol kracht, expressie, mededogen en onderhuidse spanning.

Watou 2009

Ik ben sinds vele jaren een enthousiaste bezoeker van Watou in de zomer, vol van kunst en poëzie, heb de organisatie ook enkele jaren kunnen sponsoren en ondersteunen vanuit ECI, en wilde dit jaar toch eens zien hoe de nieuwe organisatoren in het gemis aan Gwy Mandelinck hebben voorzien.

Dat er toch opnieuw een poëziezomer is, valt toe te juichen, want het blijft toch een unieke plek, die speldeknop bij de Franse grens, in de groene weilanden en de gretige middenstand.

Gwy Mandelinck is grondig weg! De fraaie kapelaanswoning waar hij huisde, is nu een vakantiewoning die je kunt huren via http://www.huisvandedichter.be/

Er is minder poëzie aldaar, wellicht omdat de curatoren voor de diverse locaties hun eigen ding deden zonder een overkoepelend poëtisch programma na te volgen.

Ik zag veel flauwe kunst, maar ook enkele beklijvende installaties of creaties. Erg mooi vond ik de luster van scheermesjes bij het gedicht van Bart Moeyaert, of de krijtjes aan lijntjes in het verder onvoorstelbaar lelijk behangen klooster.

Ook opvallend: ik werd bij elke plek verwelkomd door een hupse frisse meid, die me met veel inzet vertelde wat me te wachten stond. Enkel bij de poëzieshop in de laatste locatie kwam ik een jonge kerel tegen.

Mijn slotsom: deze Watou is opnieuw de moeite van het bekijken en beluisteren en belezen waard, alleen al omwille van de site en de situering, maar ik mis Gwy Mandelinck, ik mis panache. Laat het volgend jaar meer knetteren, kletteren, kenteren.

Emile Friant

Dankzij een korte vakantie van vier dagen ontdek ik in het fraaie Musée des Beaux-Arts aan de prachtige Place Stanislas van Nancy de schilderijen en tekeningen van Emile Friant kennen. Deze Fransman leefde van 1863 tot 1932 en schilderde landelijke taferelen in een fotografische, realistische stijl die indruk maakt. Ik moet zijn werk al eerder hebben gezien, want één van de hoofdpersonages in Philippe Claudels film Il y a longtemps que je t'aime staat oog in oog met La Douleur als ze het museum in Nancy bezoekt, en is daarmee helemaal van slag. Ik kan me dat voorstellen. Alleen al de fikse grootte van het doek doet imponeren, maar ook het leed dat hier wordt uitgebeeld, nestelt zich onherroepelijk in je geheugen. Andere portretten hebben de lichtvoetigheid van wat ik ook bij Emile Claus en het Landleven zag.

Wat mij betreft mag het MSK binnenkort een vergelijkbare overzichtstentoonstelling wijden aan Friant.